AIS เผยผลดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัลคนไทย ชี้เด็ก-ผู้สูงอายุคือกลุ่มเสี่ยง
บมจ.แอดวานซ์ อินโปร์ เซอร์วิส (AIS) เปิดเผย ผลดัชนีชี้วัดสุขภาวะดิจิทัลของคนไทย Thailand Cyber Wellness Index 2025 ซึ่งจัดทำขึ้นเป็นปีที่ 3 ครอบคลุมกลุ่มตัวอย่างจำนวน 66,302 คน ครอบคลุม 77 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อสะท้อนระดับความรู้ ทักษะ และพฤติกรรมของคนไทยในการใช้งานเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างปลอดภัย มีจริยธรรม และเคารพสิทธิของผู้อื่น
โดยมุ่งหวังให้ดัชนีนี้เป็นเสมือน เข็มทิศ สำหรับกำหนดทิศทางด้านนโยบาย การศึกษา การสื่อสาร และความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อร่วมกันสร้างสังคมดิจิทัลที่ปลอดภัยและยั่งยืน
จากผลการสำรวจในปีนี้ พบว่าคนไทยส่วนใหญ่ยังมีระดับสุขภาวะดิจิทัลอยู่ในระดับพื้นฐาน (Basic) หรือเท่ากับ 0.70 โดยมีแนวโน้มปรับตัวดีขึ้นจากปีก่อน ขณะที่กลุ่มเปราะบาง เช่น เด็ก วัยรุ่น และผู้สูงอายุ ยังคงเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงและจำเป็นต้องได้รับการส่งเสริมทักษะดิจิทัลอย่างเร่งด่วน
สำหรับด้านการสื่อสารและการมีส่วนร่วมทางดิจิทัล (Digital Communications & Collaborations) รวมถึงสิทธิทางดิจิทัล (Digital Rights) พบว่าส่วนใหญ่ยังขาดความเข้าใจในเชิงลึกเกี่ยวกับสิทธิในความเป็นส่วนตัว เสรีภาพในการแสดงออก การตัดสินใจอย่างถูกต้องเหมาะสม และการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารอย่างเท่าเทียม สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นในการเร่งสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับสิทธิของตนเองและการเคารพสิทธิของผู้อื่น เพื่อร่วมกันสร้างวัฒนธรรมดิจิทัลที่มีความรับผิดชอบและยั่งยืนในสังคมไทยต่อไป
สายชล ทรัพย์มากอุดม หัวหน้าหน่วยธุรกิจสื่อสารองค์กรและรัฐกิจสัมพันธ์ AIS กล่าวว่า AIS ให้ความสำคัญกับการส่งเสริมการใช้งานดิจิทัลอย่างถูกต้อง ปลอดภัย และเคารพสิทธิของทุกคนมาอย่างต่อเนื่อง ผ่านโครงการ AIS อุ่นใจไซเบอร์ โดยการจัดทำ TCWI ถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการติดตามสุขภาวะดิจิทัลของคนไทยในหลายมิติ ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงรวดเร็วของเทคโนโลยี
โดยในปีนี้ได้เพิ่มการประเมินด้านความรู้เท่าทันปัญญาประดิษฐ์ (AI Literacy) ซึ่งเป็นทักษะจำเป็นในยุคปัจจุบัน ผลสำรวจพบว่าคะแนนเฉลี่ยของคนไทยอยู่ที่ 3.18 จาก 5.00 ถือว่าอยู่ในระดับกลาง โดยกลุ่มที่มีคะแนนต่ำที่สุดคือเด็กอายุ 1012 ปี และผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปี แสดงให้เห็นว่าคนไทยยังขาดความเข้าใจเกี่ยวกับเทคโนโลยี AI อย่างเพียงพอและเสี่ยงต่อการใช้งานที่ไม่เหมาะสม
การส่งเสริมการเรียนรู้เท่าทัน AI จึงเป็นหัวใจสำคัญในการเตรียมพลเมืองดิจิทัลไทยให้พร้อมรับมือกับอนาคตอย่างมั่นคงและปลอดภัย
นอกจากนี้ เรายังได้ร่วมมือกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี (มจธ.) ในการจัดทำการวิจัยเชิงทดลองเพื่อตรวจสอบสมมติฐานที่ว่าการเรียนรู้หลักสูตรอุ่นใจไซเบอร์สามารถช่วยยกระดับสุขภาวะดิจิทัล โดยผลยืนยันว่า การเรียนรู้ผ่านหลักสูตร อุ่นใจไซเบอร์ มีส่วนช่วยยกระดับสุขภาวะดิจิทัลของผู้เรียนได้จริง AIS เชื่อมั่นว่าการสร้างสังคมดิจิทัลที่ปลอดภัย เคารพสิทธิ และเปิดโอกาสให้ทุกคนมีส่วนร่วม ต้องเริ่มจากการให้ความรู้และส่งเสริมทักษะดิจิทัลที่เหมาะสมกับแต่ละช่วงวัย โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบางอย่างเด็กและผู้สูงอายุ ซึ่งต้องได้รับการดูแลอย่างเฉพาะเจาะจงและต่อเนื่อง
สำหรับ Thailand Cyber Wellness Index ถือเป็นเครื่องมือแรกของประเทศที่ประเมินอย่างเป็นระบบและครบรอบด้านในทุกมิติ และไม่ได้เป็นเพียงแค่ตัวเลขชี้วัด แต่คือเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ประเทศสามารถวางแผนเชิงนโยบายและออกแบบมาตรการที่ตอบโจทย์ทั้งในระดับประเทศและระดับชุมชน ไม่ว่าจะเป็นด้านการศึกษา การสื่อสารสาธารณะ การออกแบบหลักสูตรที่เหมาะสม หรือแม้แต่การพัฒนาบริการดิจิทัลที่เข้าถึงกลุ่มเป้าหมายอย่างแท้จริง อีกทั้งยังช่วยลดช่องว่างความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล และเสริมสร้างความมั่นคงทางไซเบอร์ให้แก่ประเทศในระยะยาว
